Herinneringspaneel voor eerste kaart van de Melkweg

Herinneringspaneel voor eerste kaart van de MelkwegClick here for a high res image. Klik hier voor een hoge resolutie foto.Op 11 mei 2011 wordt bij Radio Kootwijk (gem. Apeldoorn) een herinneringspaneel onthuld ter ere van het baanbrekende sterrenkundig werk dat leidde tot het maken van de eerste kaart ooit van het Melkwegstelsel, in de jaren ´50 van de vorige eeuw.

Tussen 1948 en 1955 stonden er op de Turfberg bij Radio Kootwijk Duitse Würzburg radarschotels. Eén ervan werd gebruikt voor radio-sterrenkundig onderzoek aan de Melkweg, iets dat in die tijd geheel nieuw was. Het onderzoek werd geleid door Prof. Jan Hendrik Oort van de Sterrewacht Leiden, met de technische leiding van Ir. Lex Muller. Op 11 mei 1951 slaagde Ir. Muller erin radiostraling van neutrale waterstof uit de Melkweg te detecteren.

Dit leidde in 1953 tot de allereerste plattegrond van het Melkwegstelsel, waarop de spiraalstructuur goed kon worden vastgesteld. In 1955 kon een tweede, meer gedetailleerde, kaart worden samengesteld. Vanaf 1956 werd het radiosterrenkundig onderzoek voortgezet in Dwingeloo en Westerbork en is de Nederlandse radio-sterrenkunde uitgegroeid tot wereldniveau. De eerste kaart van het Melkwegstelsel en was een grote stap voorwaarts voor het begrip van de plaats van de planeet Aarde in het Heelal.

Het herinneringspaneel wordt onthuld op de Turfberg, waar de bewuste radioschotel destijds heeft gestaan. De onthulling zal worden gedaan door Prof. Hugo van Woerden (emeritus hoogleraar sterrenkunde aan de Universiteit van Groningen) en Ari Hin (ex-technicus ASTRON). Beide waren in de jaren ´50 betrokken bij de waarnemingen.

Het herinneringspaneel is het resultaat van een initiatiefgroep bestaande uit Ard Hartsuijker (Stichting C.A. Muller Radio Astronomie Station en Volkssterrenwacht Bussloo), Maarten Roos (Lightcurve Films), Harro Frieling (Stichting Apeldoornse Monumenten) en Yvonne de Vries (Stedenbouw en Cultuurhistorie Gemeente Apeldoorn). Het idee hiervoor ontstond door een email van een ex-inwoner van Radio Kootwijk, als reactie op de première van de film Spiral Galaxy, de Melkweg ontrafeld, (Maarten Roos en Pieter-Rim de Kroon), en besprekingen tijdens het Open Monumentenweekend ‘Radio Kootwijk op de kaart' in september 2009.

Het herinneringspaneel wordt gesponsord door:

Nederlandse Onderzoekschool Voor Astronomie (NOVA)

Netherlands Institute for Radio Astronomy (ASTRON)

Leidse Sterrewacht

Nederlandse Astronomen Club (NAC)

Lightcurve Films

Volkssterrenwacht Bussloo

Triangulum

C.A. Muller Radio Astronomie Station (CAMRAS)

Koninklijke Nederlandse Vereniging Voor Weer en Sterrenkunde (KNVWS)

Landelijke Samenwerkende Publiekssterrenwachten (LSPS)

Stichting Apeldoornse Monumenten (SAM)

Gemeente Apeldoorn

Kai Gerards - ontwerper

Norbert Schmidt - QR-code en mobiele website

 

Voor meer informatie kunt u de volgende links bekijken:

- Achtergrond informatie over de relatie tussen Radio Kootwijk en de eerste plattegrond van de Melkweg: www.demelkwegontrafeld.nl/nl/html/locaties_kootwijk.html,

- De site van de film die de aanleiding voor het paneel vormde: www.spiralgalaxy.nl

- Artikel over het begin van de Nederlandse Radiosterrenkunde: www.demelkwegontrafeld.nl/nl/pubs/Radiosterrenkunde_NL_JAHH9_2006.pdf

- Cultuurhistorie in Apeldoorn: www.apeldoorn.nl/cultuurhistorie

- Doel en activiteiten van de Stichting Apeldoornse Monumenten: www.apeldoornsemonumenten.nl

- Programma Open Monumentendag 2011: www.openmonumentendag.nl

 

Bron foto bovenaan: Astrovisie april 2011.
Design: Kuenst.    Development: Dripl.    © 2014 ASTRON