Koningin opent grootste radiotelescoop ter wereld

Koningin opent grootste radiotelescoop ter wereld Click here for a high res image. Klik hier voor een hoge resolutie foto.

Hare Majesteit de Koningin opent zaterdagmiddag 12 juni in Borger-Odoorn (Drenthe) de grootste radiotelescoop ter wereld: LOFAR. De radiotelescoop is gebouwd volgens een volstrekt nieuw concept. Er worden geen grote schotels gebruikt, maar grote aantallen kleine antennes.

25.000 antennes staan verspreid over 36 velden in Noord-Nederland en daarbuiten van Zweden tot Frankrijk en van Engeland tot aan het oosten van Duitsland. Glasvezels verbinden de antennes met een supercomputer. Zo ontstaat een reuzentelescoop met een diameter van honderd tot duizend kilometer.

De telescoop onderzoekt onder meer het vroegste heelal, kosmische deeltjes en magnetisme in de Melkweg en andere sterrenstelsels. Ook doet LOFAR onderzoek op het gebied van geofysica, precisielandbouw en ICT. Terwijl de antennes het heelal waarnemen, verzamelen ondergrondse sensoren gegevens over structuur van de aardbodem. Die gegevens dragen bij aan betere modellen voor bodemdaling, watermanagement en gaswinning.

Basisscholen krijgen snel internet

Een consortium onder leiding van ASTRON is verantwoordelijk voor de bouw en ontwikkeling van LOFAR. ASTRON is het Nederlandse instituut voor radioastronomie, onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Publieke en private partijen werkten voor LOFAR samen. Zo wordt het maatschappelijk rendement zo groot mogelijk. Een groot aantal basisscholen heeft dankzij het glasvezelnetwerk nu supersnel internet.

Eerder opende het koninklijk huis bij ASTRON de Dwingeloo Radio Telescoop (Juliana, 1956), de Westerbork Synthese Radiotelescoop (Juliana, 1970) en de nieuwe laboratoria van ASTRON (Beatrix, 1997).

LOFAR (www.lofar.nl) ontvangt radiogolven van andere golflengtes dan de veertien schotels tellende telescoop in Westerbork. Wetenschappers en technici studeren nu al op een opvolger van LOFAR. Die opvolger moet de sterrenhemel van het zuidelijk halfrond onderzoeken. LOFAR kijkt naar het noordelijk halfrond. Van 9 tot en met 16 juni zijn de astronomen in Assen bijeen voor een conferentie.

De opening van LOFAR zal plaatsvinden bij de 'superterp'. Dat is het centrale gebied van LOFAR tussen Buinen en Exloo. Hier bevindt zich ongeveer de helft van de antennes in een nieuw aangelegd natuurgebied. In een korte multimediale presentatie zullen wetenschappers, bestuurders, captains of industry en betrokkenen uit de omgeving laten zien hoe LOFAR voor hen belangrijk is geweest en zal zijn. Daarna zullen de verschillende stations officieel worden aangeschakeld, waarmee de grootste radiotelescoop ter wereld een feit zal zijn.

Klik hier voor een hoge resolutie versie van bovenstaande foto.

Design: Kuenst.    Development: Dripl.    © 2014 ASTRON