Sterrenkundigen luiden nieuw tijdperk in

Sterrenkundigen luiden nieuw tijdperk inClick here for a high res image. Klik hier voor een hoge resolutie foto.

Sterrenkundigen van ASTRON hebben, door tegelijkertijd twee pulsars te detecteren die ver van elkaar aan de hemel staan, de bruikbaarheid aangetoond van nieuwe ontvanger technologie waarvan verwacht wordt dat die een grote verandering teweeg zal brengen in de radiosterrenkunde. Dit resultaat is onderdeel van de ontwikkeling van een nieuwe groothoek radiocamera, Apertif genaamd, voor de Westerbork Synthesis Radio Telescoop (WSRT). Het resultaat luidt een nieuw tijdperk in voor de radiosterrenkunde. Dr. Joeri van Leeuwen, pulsar-onderzoeker bij ASTRON, is erg enthousiast over de nieuwe mogelijkheden: "Deze technologie maakt hele nieuwe onderzoeksmethoden mogelijk. Pulsars horen bij de meest bijzondere en interessante objecten in het heelal; de nieuwe radiocamera maakt het mogelijk om honderden nieuwe pulsars te ontdekken."

Dr. Tom Oosterloo, hoofd van het Apertif project, voegt toe: "Met de nieuwe groothoek camera kunnen waarnemingen dertig keer sneller gedaan worden. Waarnemingen waar we eerder een maand over deden, kunnen we nu in een enkele dag doen! Dit feit zal ongetwijfeld talrijke nieuwe ontdekking mogelijk maken, niet alleen van pulsars, maar ook van sterrenstelsels, en andere tot nu toe onbekende soorten objecten."

Niet alleen Dr. van Leeuwen is enthousiast over het nieuwe onderzoek dat Apertif mogelijk maakt. Vele sterrenkundigen onderkennen de grote mogelijkheden van Apertif en willen het instrument graag gebruiken. Op 22 en 23 november komen astronomen van over de hele wereld samen in Dwingeloo om over alle interessante projecten te praten die met Apertif gedaan zouden kunnen worden. Dr. Rene Vermeulen, directeur van de Radiosterrenwacht, zegt: "Er is grote interesse, wereldwijd, om Apertif te gebruiken; Apertif zal het heel druk krijgen."


 



Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:


Dr. Tom Oosterloo, senior astronoom. Tel.: 0521 595 100. E-mail: oosterloo [at] astron [dot] nl.

Femke Boekhorst, PR & Communicatie. Tel.: -521 595 204. E-mail: boekhorst [at] astron [dot] nl.

 

Meer informatie over Apertif:


Het Apertif project betreft het vervangen van de huidige ontvangers van de Westerbork telescoop, bestaande uit een een enkele antenne op elk van de veertien schotels, door een matrix van meer dan honderd gekoppelde antennes voor iedere schotel. Met deze revolutionaire 'radiocamera' wordt het bestaande beeldveld van de Westerbork telescoop, dat nu ongeveer zo groot is als de volle maan, meer dan dertig maal vergroot. Deze uitbreiding van het beeldveld stelt sterrenkundigen in staat om op geheel nieuwe wijze sterrenstelsels, pulsars en magnetische velden in de kosmos te bestuderen. De vereiste technologische ontwikkeling voor dit geavanceerde antennesysteem is gefinancierd met eerdere subsidies van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Europese Unie.

ASTRON heeft een sterke traditie in het ontwikkelen en toepassen van nieuwe technologieën voor de radiosterrenkunde en heeft hierin wereldwijd een leidende rol. De ontwikkelingen zijn met name gericht op het toepassen van zogenaamde 'Antenna Array' technologie waarbij het klassieke idee van schotels, elk met een enkele antenne, wordt losgelaten. Door gebruik te maken van ‘Antenna Array' technologie kan het vermogen van radiotelescopen om nauwkeurige beelden te maken van grote delen van de hemel aanzienlijk worden verbeterd.

De haalbaarheid van de nieuwe waarneemmethoden, mogelijk gemaakt door Apertif, is recent aangetoond met behulp van een prototype ontvanger die is geïnstalleerd in één van de WSRT schotels. De "oude" WSRT kan alleen tegelijkertijd bronnen detecteren die dichter bij elkaar staan dan een afstand gelijk aan de grootte van de volle maan. Met Apertif is het mogelijk om bronnen waar te nemen die 7 keer verder van elkaar weg staan,

De illustratie toont de nieuwe mogelijkheden van Apertif: De cirkels geven de positie aan de hemel aan van de twee pulsars* die tegelijkertijd gedetecteerd zijn met Apertif. Ze staan ongeveer zeven keer zover uit elkaar als de grootte van de maan, Ook aangegeven is het tijdsprofiel van de twee pulsars.

*: Pulsars zijn kosmische vuurtorens. Het zijn uitgebrande sterren, ongeveer net zo zwaar als de zon, die, onder de invloed van hun eigen zwaartekracht, zijn samen geperst in een bal van ongeveer 15 kilometer groot. Ze hebben een enorm sterk magnetisch veld. Bovendien draaien ze heel snel rond, sommige wel vaker dan tien keer per seconde. Ze stralen nauwe bundels van radiosignalen uit, die waargenomen worden als een repeterend radio signaal (biep... biep...biep).

Design: Kuenst.    Development: Dripl.    © 2014 ASTRON