220.000 km grote 'radiotelescoop' brengt ster in beeld

220.000 km grote 'radiotelescoop' brengt ster in beeldClick here for a high res image. Klik hier voor een hoge resolutie foto.


Een internationaal team van sterrenkundigen heeft in een waarneming met een Russische ruimtetelescoop en drie radiotelescopen op aarde, waaronder ASTRON's Westerbork radiotelescoop, met succes signalen van een pulsar, op een golflengte van 92 cm, kunnen correleren. Het bijzondere aan deze waarneming is dat de afstand tussen de uiterste telescoop en de ruimtetelescoop maar liefst 220.000 kilometer is. Door deze enorme afstand, ook wel de ‘baseline' genoemd, kunnen de sterrenkundigen extreem gedetailleerde beelden van ongekende hoge resolutie maken van de pulsar en andere hemelobjecten op verschillende golflengtes.

De waarneming van de pulsar (de overblijfselen van een ontplofte ster) met de naam B0950+08 is onderdeel van het RadioAstron project van het Astro Space Center van de Russian Academy of Science in Rusland. Het doel van het project is om hemelobjecten te bestuderen met een ongekend hoge resolutie op verschillende golflengtes. Deze resolutie wordt bereikt door de samenwerking tussen de 10-meter grote Space Radio Telescope aan boord van de satelliet Spectr-R en de grootste radiotelescopen op aarde. De radiotelescopen die naast de ruimtetelescoop meededen aan de waarneming van pulsar B0950+08 zijn de Westerbork telescoop van ASTRON, de Arecibo telescoop (USA) en de Effelsberg telescoop (Duitsland).

Waarnemingen van RadioAstron van de pulsar B0950+08 op de golflengte van 92 cm, met een baseline (de afstand tussen de uiterste radiotelescoop en het ruimtestation) van 220.000 km. De afbeelding toont profielen van een enkele puls van pulsar B0950+08, waargenomen door drie radiotelescopen op Aarde en de ruimtetelescoop op satelliet Spectr-R. Het inzetje linksboven laat het gecorreleerde signaal zien tussen de ruimtetelescoop en de Arecibo telescoop in Amerika zien voor deze enkele puls.

Klik op de foto voor een hoge resolutie versie.


In februari is begonnen met experimenten in het RadioAstron ‘early science programma' (ESP) en sindsdien zijn hydroxyl en water masers (microgolven met een golflengte van 18 centimeter) in ons Melkwegstelsel waargenomen, evenals de Krab-pulsar en felle, actieve kernen van sterrenstelsels. Deze onderzoeken met de ruimtetelescoop werden ondersteund op Aarde door meer dan tien verschillende radiotelescopen: de telescopen die horen bij het Europese VLBI (Very Long Baseline Interferometry) Netwerk, inclusief de Russische telescoop, de Eupatoria telescoop in de Oekraïne en de Japanse telescoop Usuda. De internationale RadioAstron ESP werkgroepen verwerken de gegevens samen met de Astro Space Center correlator.

De waarneming van de pulsar laat heel mooi het vermogen van RadioAstron op 92 cm golflengte zien en biedt de eerste belangrijke wetenschappelijke gegevens op deze golflengte. Sterrenkundigen gaan ongeveer tien van de sterkste radiopulsars in ons Melkwegstelsel bestuderen in het early science programma.

De afbeelding laat het gecorreleerde signaal zien van pulsar B0950+08 tussen de ruimtetelescoop en de Arecibo telescoop in Amerika, voor de hele sessie van één uur lang. Op de assen: de tijd (in seconden), de interferometrische vertraging (in seconden) en het gecorreleerde signaal in kleur. Significante variaties in tijd van het signaal komen door de interstellaire scintillaties van de pulsar-uitstoot.

Klik op de foto voor een hoge resolutie versie.

Meer informatie over RadioAstron is te vinden op deze website: http://www.asc.rssi.ru/radioastron/.

De Russische versie van dit bericht kunt u lezen op:
http://www.asc.rssi.ru/radioastron/news/news_ru.pdf.

Design: Kuenst.    Development: Dripl.    © 2014 ASTRON